Od jaja do postaci dorosłej...

Aby rozpocząć hodowlę taką jak tropikalne chrząszcze lub po prostu nasze krajowe "Ćmy" i Motyle warto wiedzieć coś więcej na temat ich życia piszę to dla tych których przyroda fascynuje i nie wystarcza im informacja że larwa rośnie z tego będzie chrząszcz albo motyl...

Życie larwy rozpoczyna się od momentu opuszczenia jaja i trwa do chwili przeobrażenia się w poczwarkę, wzrost w tym czasie jest bardzo intensywny np.: Gąsienica Trociniarki czerwicy (Cossus cossus) przed samym przepoczwarczeniem jest cięższa o 10 000 razy od gąsienicy, która dopiero co wyszła z jaja…Larwa po wykluciu jest bardzo wrażliwa na uszkodzenia ponieważ oskórek i puszka głowowa jest bardzo miękka, kiedy chityna wyschnie i stwardnieje larwa zaczyna żerować. Ze względu na swoje właściwości czyli niemożność rozciągania się oskórek larwy staje się coraz bardziej ciasny i tu potrzebny jest proces linienia tzn.: musi nastąpić jego wymiana (Dorosłe uskrzydlone postacie nigdy nie linieją ) proces linienia wygląda następująco:Odpowiedni hormon powoduje że pomiędzy starym oskórkiem a nowym zbiera się płyn, który w odpowiednich miejscach na ciele na tak zwanych szwach linienia powoduje rozpuszczenie się starego skórka. Po tym jak szwy linienia się już rozpuszczają i wytworzony jest już nowy oskórek pod wpływem parcia wytworzonego przez skurcze mięśni i krążenie krwi pęka na stronie grzbietowej i przez tą szczelinę wysuwa się nowa larwa miękka bez koloru razem z odrzucanym oskórkiem.Proces linienia zachodzi w życiu larwy kilkakrotnie ostatnim procesem linienia jest wyjście poczwarki z oskórka larwy a ostatnim linieniem w życiu owada jest wyjście owada dorosłego ze skórki poczwarkowej. Razem z odrzucaną skórą z organizmu wydalone zostają części kutikuli zawarte w przewodzie pokarmowym (czyli jelito przednie i tylnie) także i z układu oddechowego należy pamiętać że larwy przed zrzuceniem oskórka przestają żerować w przypadku gąsienic chodzą długi czas w pojemniku jak gdyby szukały bezpiecznego miejsca do zrzucenia oskórka lub przepoczwarczenia. W przypadku niektórych motyli gąsienica jest stadium w którym rośnie i gromadzi w organizmie substancje pokarmowe ponieważ są motyle które po wyjściu z osłonki poczwarkowej nie pobierają pokarmu a ich rola sprowadza się do kopulacji i dania życia kolejnemu pokoleniu.

Na stronie opisane zostały tylko motyle i chrząszcze dlatego opiszę tylko 2 typy larw:

Larwy Oligopodialne - czyli dobrze rozwinięta puszka głowowa i 3 pary odnóży tułowiowych.

Larwy Polipodialne to takie które mają również dobrze rozwiniętą puszkę trzy pary nóg tułowiowych i od 2 do 5 nóg odwłokowych

Od wymienionych typów larw oczywiście mogą być wyjątki :
- u larw chrząszczy żyjących w tkankach roślin mogą występować zredukowane odnóża
- u larw motyli mogą być zredukowane nogi tułowiowe i odwłokowe

w okresie przed przepoczwarczeniem larwa tak jak przed każdym linieniem zaczyna wędrować i nie pobiera pokarmu wyszukuje sobie odpowiedniego miejsca tam tworzy w zależności od gatunku w przypadku motyli kokon z oprzędu, skleja liście lub igły tworząc w ten sposób kolebkę lub tylko liną zabezpieczającą (Papilio machaon) utrzymującą poczwarkę w odpowiedniej pozycji

a w przypadku chrząszczy z rodzin Cetonidae i Scarabeidae:
może to być kokolit utworzony z kawałków próchna ziemi i kału lub kokolit wygnieciony własnym ciałem ze względu na brak gruczołów przędnych (Xylotrupes gideon)

Każda larwa w swoim organizmie posiada grupy komórek które nazywane są płytkami imaginalnymi z tych komórek mają powstać organy dorosłego owada w okresie kiedy larwa znalazła już miejsce bezpieczne do przepoczwarczenia płytki imaginalne które były wew. Ciała gąsienicy zaczynają się w szczególności skrzydła, przesuwają się w przestrzeń pomiędzy skórą, a poczwarki a starą skórą gąsienicy. We wnętrzu jeszcze larwy w której już kształtuje się poczwarka zachodzą ogromne zmiany zwane procesem histolizy tzn. proces rozkładu i niszczenia tkanek (oprócz płytek imaginalnych) zniszczeniu ulegają najczęściej mięśnie, przewód pokarmowy, gruczoły. W przypadku okresu histolizy poczwarka wypełniona jest drobno ziarnistą masą ale jednocześnie tworzą się nowe narządy z w/w płytek imag. Ale ten proces nazywamy już histogenezą i kończy się tuż przed wyjściem dorosłej postaci ze skórki poczwarkowej (egzuwium)

W tych dwóch rodzinach występują nast. Rodzaje poczwarek :

- Pupa Libera - poczwarka wolna- są to poczwarki chrząszczy, można bardzo łatwo
Wyodrębnić skrzydła, czułki, odnóża, narządy gębowe i oczy
- Pupa Obtecta - poczwarka zamknięta - są to poczwarki motyli, te poczwarki różnią się tym od libera że wszystkie części ciała jak odnóża, skrzydła itp. są jakby przyrośnięte do poczwarki i widoczne są jedynie na powierzchni

Ostatni segment odwłoka poczwarki (tylko motyle!!) nazywamy kremastrem ma on bardzo duże znaczenie taksonomiczne i często wg mojej wiedzy pozwala na oznaczenie płci

Poczwarki przez cały okres przemian które zachodzą w niej nie pobiera pokarmu i nie wydala ze względu na brak odpowiednich otworów a także ze względu na bardzo nikłą zdolność poruszania się np. kiedy ją dotykamy porusza energicznie odwłokiem lub kiedy wysuwa się z chodnika lub z oprzędu.

Po zakończeniu procesu histolizy lub histogenezy czasem musi nastąpić okres spoczynku poczwarka lub postać dorosła w osłonie poczwarkowej może przebywać bardzo różnie zależnie od gatunku np. papilio machaon - larwa przepoczwarcza się na jesieni, dochodzi do histolizy dopiero po okresie spoczynku (diapałzy) zaczyna się proces histogenezy , temperatura musi spaść poniżej zera i trwać do przez jakiś czas potem gdy temp. Podniesie się powyżej 10 st. C bardzo szybko dochodzi do histogenezy i procesu wykluwania się dorosłej postaci.


Bibliografia:


1 A. Szujecki : "Entomologia leśna tom I i II" - wyd. SGGW Warszawa 1998
2. A. Rajski : " Zoologia tom I" - wyd. PWN Warszawa 1983
3. W. B. Wigglesworth "Życie Owadów" - wyd. PWR i L 1977






"Szczegóły hodowli
Dorcus titanus
palawanicus"


"Hodowla
Cossus cossus"


" Opis cyklu rozwoju
motyli i chrząszczy"


"Ogólne zasady
hodowli Cetonidae"


"Jak wykonać
sztuczny kokolit?"


"Jak pomóc motylowi
w przetrwaniu zimy?"



Wszelkie prawa zastrzeżone! Kopiowanie, powielanie i wykorzystywanie zdjęć bez zgody autora zabronione.
Hodowla chrząszczy i motyli
Zbyszek Zalewski
Tel. kom.: +48 605 354 758
Nr gadu-gadu: 4786729
Skype: zbigniewzalewski1979
E-mail: cutivatingbeetles@gmail.com