Cossus cossus

(Trociniarka czerwica)

IMAGO można spotkać od końca maja do sierpnia. Wygląda jak kawałek zeschłej spękanej kory. Ubarwienie ochronne, szaro-beżowe, brunatne lub brunatno-szare, długość ciała około 4 cm. Roi się nocami w czerwcu i lipcu. Motyl zaliczany do największych przedstawicieli rodziny Mikrolepidoptera i uważany za najcięższego motyla w Wielkiej Brytanii. Rozpiętość skrzydeł waha się po między 85mm a 95 mm., u podstawy tułowia w poprzek biegną dwie linie jedna wyraźnie czarna a druga kremowa (do żółtej) motyl ten jest silnie owłosiony, charakteryzuje się nie dużą zmiennością, na przednim skrzydle mogą u niektórych osobników występować białe smugi, a na tylnim skrzydle można zaobserwować mniej wyraźny jakby rozmazany rysunek - Nie jest to cechą pozwalającą oznaczyć płeć motyla! Postać dorosła porusza się powoli. Ze względu na zredukowaną ssawkę nie pobiera pokarmu ,więc rola imago ogranicza się do czynności związanych z zachowaniem gatunku. Samica jest większa od samca Jaja składa w spękaniach kory przeważnie starszych, dużych, wolno stojących drzew najczęściej na pniu przy korzeniach w grupach po 15-50 szt. Jedna samica składa do 1500 jaj. Średnio wylęga się 300-800 gąsienic po 8 dniach.


GĄSIENICE po wylęgu zaopatrzone w silny aparat gębowy typu gryzącego, wspólnie wygryzają placowate żerowisko, a później drążą w drewnie, każda oddzielnie charakterystyczne nieregularne, najczęściej bardzo szerokie i długie chodniki, które w końcowym biegu osiągają grubość palca. Jesienią można napotkać dorosłą gąsienicę, poszukującą odpowiedniego miejsca dla zbudowania oprzędu na zimę, wgryza się ona w głąb drewna na ok 2-3 cm.. (stwierdzono, że gąsienice trociniarkowatych potrafią wgryzać się nawet w płyty ołowiane!!). Zjawiskiem niezwykle rzadkim wśród bezkręgowców jest występowanie u larw trociniarkowatych mięśni poprzecznie prążkowanych. Aby zdobyć dostateczną ilość składników pokarmowych zawartych w błonach komórkowych, które umożliwiają pełny wzrost i rozwój gąsienica C. cossusa musi przepuścić przez swe jelito ogromne ilości przetartego drewna. Gąsienice przechodzą 14 linień, Cykl zwykle 2-5 letni, w Polsce 2-letni.


POCZWARKA jest koloru rdzawo-czerwonego, typ zamknięty, czyli można wyodrębnić lekko wypukłe, oczy, odnóża, czułki, no i oczywiście skrzydła ,na ostatnim segmencie odwłoku znajdują się dwa oddzielone od siebie wyrostki, charakterystyczne dla rodziny Cossidae jest to klemastr , różni się on znacznie od poczwarek innych gatunków Heterocera.Przed wykluciem poczwarka wysuwa się do połowy z kokonu , zaś imago po wyjściu z poczwarki wspina się po pniu drzewa, aby napompować i wysuszyć skrzydła. Motyle odbywają krótki lot, po czym samice gotowe do kopulacji, aby zwabić samców zaczynają wysyłać feromony.


PRZEPOCZWARCZENIE gąsienic następuje przeważnie po trzykrotnym przezimowaniu, w maju czwartego roku kalendarzowego, pod powierzchnią kory czasami również w pobliżu drzew, w kolebce poczwarkowej wyłożonej wiórami. Zasiedlenie rozpoznaje się po charakterystycznym zapachu - zbliżonym do octu - wydobywającego się z głębi otworów przez które gąsienice wyrzucają na zewnątrz trocinki, gromadzące się u podstawy pnia.


Rośliny pokarmowe: Betula(Brzoza), Salix(Wierzby), Populus(Topole), Ulmus(Wiąz), Tilia(Lipa), Quercus(Dąb), Malus(Jabłoń), Sorbus(Jarząb), Prunus(Śliwy), Alnus(Olsza), Fraxinus(Jesion).

Pokarm zastępczy w hodowli: sucha bułka, czerstwy chleb, lub ciasto, oraz surowe ziemniaki. V. B. Wigglesworth pisze ,że gąsienica karmiona burakiem ćwikłowym kończy swój rozwój już po roku!

Moje doświadczenia w hodowli C. cossus

Pierwszy raz zetknąłem się z tym motylem, w czerwcu 2001 roku, w Grabinach koło Dębicy w czasie połowów na światło. Motyl po 10 minutach od złapania, zaczął składać jaja wprost na ścianki słoika, po ich złożeniu był tak zlatany że nie nadawał się do zbioru.Ponieważ nie wiedziałem z jakim gatunkiem mam do czynienia i jaką rośliną pokarmową żywią się larwy, zabrałem mój nowy nabytek na sympozjum, które odbywało się w Zatwarnicy, tam dowiedziałem się co to za gatunek i co jest rośliną pokarmową w naturalnym środowisku i w hodowli. Po kilku dniach od sympozjum zaczęły wykluwać się gąsienice - były czerwone z czarnym płaskim łebkiem - wg wskazówek dawałem im kromkę chleba, gdy już weszły do tej kromki przykrywałem następną. Po kilku dniach "uczty" kromka była prawie pusta w środku i pokryta grubą warstwą oprzędu. Należy ją zdjąć i na górę położyć następną kromkę, w ten sposób tworzy się kilka warstw - jedna na drugiej.Gąsienice są drapieżne więc należy zapewnić im dostateczną ilość miejsca ponieważ zaczną się zjadać nawzajem. Te z mojej pierwszej hodowli niestety nie żyły zbyt długo... (przeszły tylko 3 linienia... cóż na początku błędy zdarzają się każdemu) Pisałem wyżej że można dawać buraka ćwikłowego, lub ziemniaka ,osobiście dawałem ziemniaka, ale trzeba bardzo uważać na pleśń...Zazwyczaj kiedy znajduję gąsienicę pełzającą po ziemi oczywiście dużą i wyrośniętą nie chwytam jej w palce, (myślę że wiadomo dlaczego.J..) lecz zbieram bezpośrednio do słoika, a w domu biorę bułkę, robię w skórce dziurę i "wsypuję" w nią gąsienicę. Kiedy larwa znajdzie już sobie odpowiednie miejsce i tam w oprzędzie zimuje, bułkę trzymam w słoiku lub w pojemniku aż do marca za oknem. W marcu po przezimowaniu gąsienica wychodzi z bułki i zaczyna wędrować po słoiku - nie jest czerwona, ale blado różowa i bardzo pomarszczona, ani tak tłusta. Wtedy robię dziurkę w następnej bułce, i tam kolejny raz kieruję gąsienicę. Po okresie zimowania gąsienica robi korytarz i kolebkę poczwarkową, i tam zapoczwarza się. Pod koniec kwietnia poczwarkę na leży bardzo ostrożnie wyjąć z kolebki, dać ją najlepiej do hodowlarki i czekać aż wykluje się imago. Trudno jest przewidzieć jak będzie przebiegać hodowla, każdy hodowca ma inne doświadczenia, na pewno trzeba zapewnić bardzo suchy pokarm i minimum wilgoci.






"Szczegóły hodowli
Dorcus titanus
palawanicus"


"Hodowla
Cossus cossus"


" Opis cyklu rozwoju
motyli i chrząszczy"


"Ogólne zasady
hodowli Cetonidae"


"Jak wykonać
sztuczny kokolit?"


"Jak pomóc motylowi
w przetrwaniu zimy?"



Wszelkie prawa zastrzeżone! Kopiowanie, powielanie i wykorzystywanie zdjęć bez zgody autora zabronione.
Hodowla chrząszczy i motyli
Zbyszek Zalewski
Tel. kom.: +48 605 354 758
Nr gadu-gadu: 4786729
Skype: zbigniewzalewski1979
E-mail: cutivatingbeetles@gmail.com